| 500 | | | $aErauzketako eta meatzaritzako jarduera aspaldidanik izan da garrantzitsua Zerainen. XIV. mendetik dago dokumentatua jarduera hori (1328ko Burdinola Forua). Hasieran, Urola eta Deba ibaien arroetako burdinoletara eramaten zuten erauzitako mea guztia. Geroago, 1852an, "La Unión de Cerain" (1852) sortu zen, meategiaren industria-ustiapena bideratu ahal izateko. XX. mendearen hasieran, kapital ingelesak bereganatu zuen enpresa, eta "Cerain Iron Ore Company Limited" eratu. Lehen Mundu Gerraren ondotik denboraldi batez itxita egon ondoren, 1930eko hamarkadan alemaniarren esku geratu zen (Compañía Montana S.A.), eta 1942an, Compañía de Explotaciones Maineras Aralar S.A. espainiarren esku. Patricio Echeverría enpresaburuak, Legazpiko galdaketa-fabrika baten jabeak, egin zuen hura ustiatzeko azken saiakera. Aizpeako meatze-barrutiko azpiegitura deigarriena hiru kiskaltze-labeak dira, Cerain Iron Ore enpresak XX. mendearen hasieran eraikiak. Minerala ateratzeko galeriek, bagoneta bidezko garraiorako azpiegiturak eta Aizpita-etxeko museoak –ingeniari nagusiaren etxebizitza izandakoa, Meatzaritzaren eta Metalurgiaren Historia Interpretatzeko Zentroa orain– osatzen dute "Zerain Kultur Parkea", beste hauekin batera: Herriko Museoa, Larraondoko Zerratoki Hidraulikoa, XVIII. mendeko kartzela, Teileria, Errege Galtzada, Apaiz-etxea eta gaztaren artisau-fabrika. |
